MUTEZİLE MEZHEBİ

 


MUTEZİLE MEZHEBİ

    Mu’tezile mezhebinin dâhil olduğu itikadi(inanç) mezheplerin ortaya çıkışı kelam ilmiyle olmuştur. 10.yüzyılda özellikle Hz. Muhammed’in ölümünden sonra Müslümanlar arasında başlayan hilafet ve dini problemler kelam ilminin doğuşunda etkili olmuştur. Ayrıca sınırların genişlemesiyle çeşitli din ve kültürlere mensup insanların İslam dinini kabul etmeleri bu insanlar arasında kültürel etkileşimin olmasına neden olmuştur. Bu kültürel etkileşimle beraber cevaplanması gereken bazı problemler ortaya çıkmıştır. Böylece Cebriye, Mu’tezile, Mürci’e, Cehmiyye ve Selefiyye gibi kelam ekolleri doğmuştur.

    Mu’tezile mezhebi Emevilerin son dönemlerinde Basra ve Bağdat ilim çevresinde ortaya çıkmış, daha sonra Abbasilerin resmi akidesi olmuştur. Mu’tezile dini anlama ve yorumlamada akılcı bir yöntemi benimsemiştir. Bu duruşlarıyla da İslam düşüncesinin gelişim sürecine katkıda bulunmuşlardır. Ayrıca Mu’tezililer akla fazla önem vermeleri nedeniyle rasyonalist(akılcı) olarak tanımlanmışlardır. Hatta bu özellikleri nedeniyle diğer mezhepler tarafından fazlasıyla eleştirilmişlerdir. Bununla beraber Mu’tezile mezhebinde Yunan felsefesinin etkilerini görebilmekteyiz. Bunun birçok nedeni vardır. Bunlardan en önemlisi hiç şüphesiz şudur: Emeviler döneminde başlayan tercüme faaliyetleri Abbasiler döneminde hız kazanmıştı. Tercüme edilen Eski Yunan eserleri, daha çok tıp, matematik ve felsefeye ait eserlerdir. Özellikle rasyonalist filozoflar Aristo ve Platon’un görüş ve düşüncelerinden yararlanılmıştır. Ayrıca Yunan felsefe akımları Müslümanlara İranlılar yoluyla gelmiştir. Çünkü İslam’dan önce Fars kültürü, Yunan felsefesinin etkisinde kalmıştı. Yine Yunan felsefesi, Süryanilerin tercüme faaliyetleriyle Müslümanlara ulaşmıştır. Hatta yapılan ilk tercümelerin çoğu Süryanicedir. Böylece Müslümanlarda Yunan felsefesinin etkisini bu şekilde açıklayabiliriz.

     Şia ve Hariciler bilindiği gibi daha katı görüşlere sahiplerdir. Mu’tezile mezhebi ise tam tersi görüşlere sahiptir. Aynı zamanda Mu’tezile mezhebi, Cebriye ve Mürci’e mezheplerinin özellikle kader konusundaki fikirlerine karşılık daha farklı görüşler savunmuşlardır. Ancak bazen Mu’tezililer bu görüşlerini başkalarına kabul ettirmek için mihne adı verilen baskı hareketi oluşturmuşlardır. Son olarak Mu’tezile mezhebinin görüşlerini oluşturan beş tane esası vardır. Bu esaslar şunlardır: 1) Tevhid(Allah’ı birleme), 2) Adalet, 3)Va’d Va’id( Söz ve tehdit), 4) El-Meziletu Beyne’l Menzileteyn(İki konum arasında bir konum), 5) Emr’i Bi’l Ma’ruf ve Nehy’i Ani’l Münkerdir.(İyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak)

                                                                                                                ÖZGE KONU

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !